Welkom op de pagina over Wilgenscheepjes en Watertuinen in Leiden  

• Op deze pagina leest u over wilgenscheepjes en watertuinen (floatlands): wat zijn het, wat doen ze en waarom lijkt het ons een aanwinst voor de Havenwijk én de rest van Leiden
• de wilgenschepen-soap:
  een pagina gewijd aan de overspelige Zuidsingel-koet, de baltsende futen, het losgeslagen Dok2-schip én de koet met de 10 eieren 
• Wilt u onderwater meekijken in onze wijk? Naar karper of snoek? Klik hier!
   
   

• TV- en radio-opnames op 19 mei op het Havenplein:
  Radio West nam twee telefonische interviews af en er volgde ook nog een langere uitzending met gesprekken met o.a. buurtbewoners en de maker van de watertuinen, Frans Jacques.
• om 10:00u werden de watertuinen te water gelaten door o.a. wethouder Frank de Wit van milieu, die ook een informatiebord onthulde. Klik hier voor de fotoreportage
• het Leidsch Dagblad schreef een artikel en maakte opnames, klik hier voor het filmpje op hun website

• klik hier voor het krantenbericht over de watertuinen in het Leids Nieuwsblad van 26 mei 2010
• Klik hier voor het krantenbericht over de watertuinen in het Witte Weekblad van 26 mei 2010  

Hier de foto's van de watertuin-lancering op 19 mei 2010

Watertuinen(proef) in de Havenwijk

Op woensdag 19 mei 2010 zijn in het kader van het biodiversiteitsjaar de eerste twee watertuinen van Leiden gemaakt. Onder luid applaus van de aanwezigen – en met een grote plons- werden ze te water gelaten naast de grote Havenbrug.
De watertuinen en de al eerder geplaatste wilgenschepen in de Havenwijk, zijn gefinancierd met middelen uit het Biodiversiteitsfonds van de gemeente Leiden en worden verzorgd door de bewoners van de Havenwijk.

Onder de aanwezigen waren stadsbioloog Frits van der Sluis en watercoördinator Marcel Belt van de gemeente Leiden en veel van hun collega’s die dit jaar iets met biodiversiteit te maken hebben.

De door de bewoners gemaakte informatieborden werden onthuld door wethouder Frank de Wit van Milieu en John Steegh, voormalig wethouder.

De watertuinen en wilgenschepen zorgen voor meer variatie in plant- en diersoorten, zowel onder als boven water. Zo kunnen libellen, hommels en bijen van de nectar in de planten gebruik maken.

Padden en vissen kunnen onder de objecten paaien en schuilen tussen de plantenwortels, die bovendien het grachtenwater filteren.

Zodra de tuinen volgroeid zijn, bieden ze ook nog een broedgelegenheid aan watervogels. Op dit moment worden de ca. zestig jonge planten die in de watertuinen staan echter nog beschermd door gaas.

Na afloop van de tewaterlating werd met beschuit met muisjes gevierd dat er meerkoetkuikens op het wilgenschip bij Dok2 zijn uitgekomen.

Op 6 juni 2011 zijn er een derde watertuin plus twee 'testnesten' (voor watervogels) bij gekomen.

Plantensoorten in de Watertuinen:

De volgende planten zijn in de bakken geplaatst:

 

Meer informatie over wilgenschepen hieronder (scroll naar beneden)

Wilgenschepen veroveren de Leidse Havenwijk·

Op 31 maart en 3 april·zijn er door de Taco Blomen vrijwilligers via de IDeeWinkel·een·zestal wilgenschepen gebouwd op het Havenplein.·Het grote schip dat onderaan het terras van Dok2 ligt, werd overgedragen aan Dick de Vos, gemeenteraadslid van de Partij voor de Dieren. Hij nam het·wilgenschip namens de gemeente in ontvangst.
Het ligt verankerd in de Haven en bevat o.a. Kattestaart, Valeriaan, Dotterbloemen, Kalmoes en Japanse lis.
Lees het artikel in het Leidsch Dagblad, de Stadskrant en het verslagje in het Witte Weekblad.

Foto's van zaterdag 3 april

Locaties van de zes wilgenschepen:

klik hier voor een kaartje (het laden duurt enkele seconden)

Wat is dat, een wilgenschip?

Het is een vlot, gewoven van wilgentenen. Deze tenen zijn vers gesnoeid, waardoor ze zodrá ze het water raken, direct zin krijgen om te gaan wortelen. De wortels gaan niet de grond in, maar blijven in het water hangen. Met die wortels worden voedingsstoffen ‘naar boven gehaald’, maar het grote voordeel is dat er ook gif- en andere afvalstoffen mee worden weggefilterd uit het grachtenwater. Met al die baggerwerkzaamheden is dat hard nodig in de Leidse grachten!

Klik hier voor de pdf (in het Engels) over de zuiveringseigenschappen van een wilgenschip.

Behalve een uitrustplek voor te water geraakte katten, bieden de schepen (eigenlijk: de wortels) een schuil- en paaiplaats aan de vele vissoorten in de Leidse grachten. Denk aan voorn, baars, snoek e.d. En natuurlijk zullen er binnen de kortste tijd meerkoeten op gaan nestelen!

Er was op 25 april j.l. een· adio-interview over paddendril onder een wilgenschip, op Unity FM, tijdens het programma van de makers van Journalistiekgoed.nl

Aangezien meerkoeten plastic zakken, frietbakjes en ander afval op het vlotje gaan trekken, hopen we dat bewoners in de Havenwijk af en toe wat rommel rondom de schepen weg willen halen, zodat het een fraai gezicht blijft.

En als de plantensoorten die op de schepen worden geplant de kans krijgen echt volwassen te worden, zullen ze veel insecten gaan aantrekken, zoals libellen, vlinders, bijen en hommels.

Op de foto hieronder is de symbolische overdracht van het wilgenschip met behulp van een wilgentwijgje:

Bessie Schadee van de IDeeWinkel vertelde erbij, dat als je het takje in een vaas met water zet, er wortels gaan groeien en dat er zo een klein wilgenboompje ontstaat.

Dat kan je later in de tuin planten. Dick de Vos (Partij voor de Dieren en gemeenteraadslid) begreep dat direct en zei gevat: “Waar een wilg is, is een weg!” Waarop Sjaak van Rijn van de gemeente antwoordde: “een waterweg!” Dat kreeg veel bijval van de aanwezigen.

Wat is een wilgenschip? En een watertuin?

In meer detail

Een wilgenschip·is een vlot, gemaakt van gevlochten wilgentenen. Sommige vlotjes (scheepjes) zijn voorzien van extra jerrycans of flessen, zodat ze beter blijven drijven.

• Want dat is één van de doelen van een wilgenschip: een nestelplaats bieden aan watervogels, ook voor 'zware jongens' zoals zwanen
• verder wordt het·grachtenwater gezuiverd m.b.v. de wortels die gaan groeien zodra het vlot in het water wordt gelegd - we hopen·dat de wilgenscheepjes kunnen helpen met het filteren van het grachtenwater nu het vervuild is geraakt door de baggerwerkzaamheden
• ook·bieden·de scheepjes·een schuilplaats en paaiplaats aan vissen, zoals de bley, (ruis-)voorn, brasem en kleine karpers - en aan padden! Luister hier naar het radio-interview n.a.v. de vondst van de paddendril onder een wilgenschip
• én ze zouden wel eens·kattenlevens kunnen redden: als katten in de Leidse grachten vallen, komen ze er vaak niet meer uit omdat de kademuren te hoog zijn. Als er geen kattenklimtouw aan de dichtstbijzijnde kademuur hangt, kan een kat uitrusten op een wilgenscheepje. En als de kat maar hard genoeg miauwt, kan een voorbijganger hem wel van het vlotje redden, eventueel met hulp van buurtbewoners!
• bovendien zijn bewoonde wilgenscheepjes erg leuk om naar te kijken, niet alleen voor bewoners maar ook voor toeristen. Stel je voor dat er op een groot deel van de nestjes écht watervogels gaan broeden - vrolijk pasen met al die eitjes en kuikentjes! En omdat de scheepjes in de hoeken van de bruggen worden geplaatst (uit het vaarwater van boten), zijn ze goed zichtbaar van bovenaf.
• en een zeker niet·onbelangrijk voordeel van wilgenschepen is dat je er·eetbare planten op kunt laten groeien. Enkele van de eetbare soorten zijn: Gele Lis, Reuzen Rabarber, Watermunt, Grote Waterweegbree en Pinksterbloem.· En hoe oogst je die planten? Zwemmend! (of met een bootje)

• Drijftillen zijn natuurlijke begroeide eilandjes die in het water drijven en wel tientallen moeras- en waterplanten kunnen herbergen.

• Deze eilandjes ontstaan onder meer door het losraken van oevervegetaties en de opeenhoping van organisch materiaal bij groepen drijvende waterplanten.

• In stedelijke gebieden, zoals in de Amsterdamse grachten, worden kunstmatige drijftillen ingezet -ook wel·floatlands of watertuinen genoemd- omdat losse drijftillen niet handig zijn voor het handhaven van de waterkwaliteit en de doorstroming in de stad.

• Floatlands worden daarom ingezet voor (controleerbare) natuurontwikkeling in wateren waar geen natuurlijke oevers mogelijk zijn en bieden o.a. een goede oplossing als rustplaats en nestgelegenheid voor stadsvogels.

• alle voordelen van een wilgenschip zijn ook te vinden in een floatland in Leiden willen zowel bewoners (Waardeiland, Havenwijk) als de gemeente hiermee proef-ondervindelijk aan de slag

En wie betaalt dat?!

Met behulp van een financiële bijdrage uit het fonds Biodiversiteit –Leiden Lekker Groen van de gemeente Leiden, kan de Havenwijk nu ook gaan genieten van wilgenschepen.

Ook de IDeeWinkel stelde vrijwilligers ter beschikking, die op 3 april 2010 een viertal kleinere schepen voor de Havenwijk bouwden. Ze zijn speciaal gemaakt voor plekjes bij de hoge bruggen in de Havenwijk: dat zijn nét de lokaties waar katten die in het water vallen, en waar ze geen houvast vinden om naar boven te klimmen.

De gemeente Leiden en water

Diverse afdelingen bij de gemeente Leiden zijn erg druk om van de grachten en singels een aantrekkelijke en gebruiksvriendelijke omgeving te maken.

• Zo zorgde de afdeling communicatie voor het prachtige stadsnatuurboekje 'Leiden leeft met water', dat nog steeds gratis is af te halen bij o.a. het Stadsbouwhuis en het Servicepunt Woonomgeving
• inmiddels is er nóg een stadsnatuurboekje uit over biodiversiteit in Leiden: Voor elk wat Wil(d)s
• Er is een heus 'waterplan' opgezet door de gemeente en het Hoogheemraadschap, om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van Leiden als woonstad, werkstad en vrijetijdsstad wordt versterkt. De baggerwerkzaamheden die momenteel gaande zijn, zijn hier een belangrijk onderdeel van.
• Verder is de Passantenhaven opgeknapt; er zijn·ook extra aanlegplekken (inclusief stromend water en electra) aangelegd in het Ankerpark en aan de Havenkade, die beide grenzen aan de Haven
• Het Oude Havengebied is zelfs zó mooi geworden dat SBS6 opnames maakte: op 11 april 2010 is 'CityTrends' uitgezonden met daarin interviews met Hoessein en Joline van Dok2
• het zijn zes wilgenscheepjes geworden, die in de Leidse Havenwijk zijn geplaatst: door alle voordelen van deze scheepjes kan het eigenlijk niet anders dan dat alle partijen hierachter staan!
  Goed voor de waterkwaliteit, vele diersoorten, de biodiversiteit en ga zo maar door.
• én: de bewoners van de Havenwijk kregen financiële ondersteuning voor hun wilgenschepen- en floatlandplan in de vorm van een flinke bijdrage uit het fonds Biodiversiteit - Leiden Lekker Groen.
• de watertuinen ofwel floatlands zijn op 19 mei 2010 en 6 juni 2011 geplaatst in de Haven.

Wijkgenoten zien wel wat in wilgenscheepjes

Omdat de bewoners van de Havenwijk heel goed weten hoe prettig het is om samen iets op te zetten (zie ook de website Kat uit de Gracht), willen ze ook graag aan de slag met de wilgenscheepjes in hun grachten.

Het is 's zomers al erg genieten van de waterlelies in de Havenwijk (voorzichtig varen, kapitein!), maar met alle voordelen van de nieuwe wilgenscheepjes zal de waterkwaliteit en daarmee de biodiversiteit nog verder toenemen.

naar kat uit de gracht

naar verkademeisje.nl

naar snorkelparadijs.nl